Diploma ve İş

“Evrak işlerimdeki problemler yüzünden çalışamıyorum. Türkiye’deki iş deneyimim ve Belçika’dan aldığım yüksek lisans diplomama rağmen Belçika devleti Türk üniversite diplomamı kabul etmiyor. Ne kadar aşağılayıcı!” – Türk evlilik göçmeni.

 

Diploma

Birçok (evlilik) göçmeni diplomasının Belçika’da denkleştirilip denkleştirilmediğini, dolayısıyla Belçika’da geçerli olup olmadığını bilmeden göç ediyor. Oysa bu konuda bilgilenmek sonradan hayal kırıklıklarını veya yanlış anlaşılmaları engellemek için yararlı olabilir. Alabilmek icin ülkende çok çalıştığın diplomanın burada yeterince değerli olmadığını veya belki de hiç değerinin olmadığını duymak acı verici bir durum! Fas’tan veya Türkiye’den diploman mı var? O zaman bunu Belçika’da denkleştirmeye çalışman yararına olur. Denkleştirilmiş bir yabancı diploma sana Belçika’da çok yardım edebilir. Eğitimine devam etmene, belli işlere başvurabilmene, kendi işini başlatmana veya ders vermene olanak sağlayabilir…

Ama dikkat et: Yabancı diplomaların hepsi denkleştirilmiyor. Denklik prosedürü durumdan duruma göre değişebilir. Bu linkte konuyla ilgili gerekli bilgileri bulabilirsin. Aşağıdaki evraklar denklik prosedürü için gereklidir:

  • Nüfus cüzdanı fotokopisi;
  • Eğitim belgelerinin, diplomalarının ve diploma eklerinin fotokopileri;
  • Eğitim programının ve içeriğinin açıklaması;
  • Yüksek lisans tezi veya mezuniyet projesinin fotokopisi;
  • Yapılmış stajların, staj saatlerinin ve staj görevlerinin açıklaması…

Burada ilkokul veya ortaokula devam etmek isteyen çocukların diplomalarına ihtiyaç yoktur. Çocuğun başlayacağı okulu çocuğun eğitim seviyesi konusunda bilgilendirmek icin aşagıdaki evrakları sunabilirsiniz:

  • Çocuğun sahip olduğu eğitim belgeleri (veya diplomalar);
  • Karneler;
  • Okul müdürlüğü veya başka bir organın yazmış olduğu

    • çocuğun kaç yıl ilkokul eğitimi aldığını;
    • İlkokul eğitimini bitirip bitirmediğini;
    • Bitirdiği ilkokul eğitiminin hangi okullara geçişe olanak tanıdığıyla ilgili

açıklamaları veren bir belgenin fotokopisi.

Dikkat! Birçok evrağın yeminli Flamanca (Hollandaca) tercümesi gerekir! Evrakların orijinallerini istendiğinde sunman gerekebilir.

Ülkende bir diploma edinmediysen ve burada eğitimine başlamak veya devam etmek istersen, hiçbir şeyin gözünü korkutmasına izin verme. Birçok kurum ve organizasyon sana bu konuda yol gösterebilir!

 

Çalışma

“Öğretmen benle tanışınca Fas’ta Fransızca öğretmeni olduğumu öğrendi ve çok şaşırdı. Neden orada olduğumu sordu ve o günden itibaren gözünü üstümden ayırmadı. En zor sunumlardan birini ben yaptım. Belçika hukuk sistemi üzerineydi sanıyorum. (...) O zaman sunum icin çok gayret sarf ettim çünkü 7 aylık hamileydim. Yine de iyi bir sunum yaptım. Bütün başlıca özelliklerini falan anlattım... Öğretmen çok memnun kaldı sunumumdan, bazı noktaları daha detaylı anlatışımdan falan. Benim sunum ve anlatım biçimimi görünce düşünmüş: Bu kişinin yeri burası (...) sonrasında bana Fransızca-Arapça sosyal rehberlik kursu öğretmenliği için işe basvurmamı istediler! O günden beri sosyal rehberlik kursu öğretmeni olarak çalışıyorum ve çok mutluyum” – Faslı evlilik göçmeni

Belçika’ya evlilik vasıtasıyla geliyorsan ve eşin Belçika veya başka bir Avrupa Birliği ülkesi vatandaşı değilse, çalışabilmen için çalışma izni alman gerekir. Hangi tip çalışma izni alman gerektiği, eşinin oturum izninin çeşidine bağlıdır. Eğer eşin AB vatandaşı değilse ama süresiz geçerli oturum iznine sahipse, C tipi çalışma iznine hakkın vardır. Bu izin karti için kendin başvurmalısın. Bu işlem belediyede veya www.vlaanderen.be/werk sayfasından doldurulan başvuru formuyla yapılabilir. C tipi çalışma izin kartına Yabancılar Dairesi İş ve İşçi Bulma Kurumu’nun gişelerinden başvurabilirsin. Bu kurum dosyanı kontrol edecek ve kartı ikamet ettiğin belediye vasıtasıyla teslim edecektir.*

Başvuru sürecini sadece Belçika’dan başlatabilirsin. Başvuru için gerekli evrakları (örneğin ikamet ettiğin belediyeden aldığın ikametgah belgesini) ancak Belçika’da yaşamaya basladıktan sonra alabilirsin. C tipi çalışma izin kartını aldığın andan itibaren iş aramaya başlayabilirsin.

Dikkat! AB’de göçmen işçi statüsü olmayan ve Belçika’da sınırsız kalış izni olmayan kişinin aile üyeleri Belçika’da çalışamazlar. Çalışmaları için onları işe alan ve onlar için B tipi çalışma izin kartı başvurusu yapacak bir işveren bulmaları gerekir (bu istisnai bir durumdur ve sadece belli tip iş sözleşmeleri için geçerlidir).

Eğer eşin Belçikalı’ysa çalışma izni almaktan muafsın. Bu muafiyet ikamet ettiğin belediyeye yazıldığın anda kayda alınır. Akabinde başvuru belgeni (bijlage 19 ve Bijlage 19ter) alırsın ve çalışma kartından muaf olursun.

İş arama sürecinde aşağıdaki evraklara ihtiyacın olur:

  • Curriculum Vitae (CV): Kişisel bilgilerini, eğitim bilgilerini, diploma ve iş deneyimlerini yazdığın bir rapor;
  • Önceki iş sözleşmelerinin veya çalıştığına dair belgelerin fotokopileri;
  • Diplomaların veya eğitim belgelerin.

VDAB (Brüksel Bölgesi’nde Actiris) iş bulma konusunda sana rehberlik edebilirler. Flandra’da iş bulmak için Flamanca konuşman her zaman bir artı puandır hatta bir gerekliliktir.

Çalışma izni çeşitleri, gerekli şartlar ve prosedürler hakkındaki bilgileri burada ve burada bulabilirsin.

Belçika’daki iş hayatı ve çalışma izinleriyle ilgili düzenlemeler karmaşıktır.

Sakın gözün korkmasın. Soruların olduğunda Kruispunt Migratie-Integratie’nin hukuki yardım masası ile iletişime girmekten çekinme! Bu linke göz atabilirsin:

http://www.kruispuntmi.be/vreemdelingenrecht/wegwijs.aspx?id=629

* Kruispunt Migratie-Integratie’ye teşekkürlerimizle.